দৃশ্যপট : এক
মানুহজন সন্মানীয় ৷ পিচে তেওঁৰ নীতিনো কিমান 'চিধা' - তাৰ জোখ লয় কোনে ? তেওঁ যি 'নীতি' সদায় 'অনুসৰণ' কৰে, তাত কিহৰ বা আখৰা চলে ! কপটীয়া মনৰ কথা এনেয়ো ধৰিব নোৱাৰি ৷ সাক্ষাৎ 'জেণ্টেলমেন' (আমি সৰুতে গাইছিলোঁ- 'জেণ্টেলমেন, জেণ্টেলমেন- জেপত থাকে সদায় ফাউণ্টেন পেন') ! গাখীৰত পানী মিহলোৱাবিধৰ কথা নহয় এয়া- বৰং তাতোকৈ তিনিখোপ চৰা (সততে কোৱাৰ দৰে এখোপ বা দুখোপ নহয়) ৷ ক'ত মাৰিলে 'টিপা', ক'ৰ পায়গৈ 'শিপা'- তেওঁৰ জনা আছে ৷ 'ওপৰঞ্চি' উপাৰ্জনত সিদ্ধহস্ত- হাতখন ভাল (আন কথাত হাতৰ খজুৱতি সতকাই মাৰ নাযায়) ৷ ক'লা টকা বগা কৰাত বেছ পাকৈত ৷ ক'ত নাই তেওঁ ? অফিচে-কাছাৰীয়ে তেওঁৰ খদমদম ৷ প্ৰশাসনতো আছে; আনকি শিক্ষাক্ষেত্ৰতো আছে (শুনিবলৈ বেয়া লাগিব পাৰে দেই) ৷ ক্ষমতাৰ গাদীখন লেতেৰা, দুৰ্গন্ধময় কৰি হ'লেও তেওঁ বৰ্তমান ৷ সমাজত প্ৰতিশ্ৰুতিৰ 'ফুলজাৰি' (যেনিবা 'প্ৰতিশ্ৰুতি'বোৰ বজাৰতহে কিনিব পায় !), ভিতৰত পুতলাৰ গাড়ী ৷ জ্ঞানীলোকে জানো এনেয়ে কয়- বোলে বাহিৰে ৰং-চং, ভিতৰে কোৱাভাতুৰী ৷ চাব, তেওঁৰ শেনচকু আপোনাৰ ওপৰতো পৰিব পাৰে !
(চিন্তা কৰি চালোঁ, এইটো বাৰু ভাল গল্পৰ প্লট হ'ব পাৰেনে ? পুনৰাই চেষ্টা কৰি চোৱাতনো কি আপত্তি !)
দৃশ্যপট : দুই
অইন এজনৰ কথা (নামটো বাৰু নক'লোৱেই বা ! ক'লেই মুখত ছাই পৰিব ৷ তথাপিও কথাতেই কথা ওলায় দিয়কচোন ৷)- তেওঁ হেনো নাৰীৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কে সজাগ নাগৰিক ৷ লগতে শিশু শ্ৰম বিৰোধী কোনোবা 'সংগঠন'ৰ সৈতেও ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত ৷ পিচে অপ্ৰিয় হ'লেও সত্য যে, কাৰ্যক্ষেত্ৰতহে মানুহৰ প্ৰকৃত পৰিচয় পোৱা যায় (ক'বলৈ গ'লে শেষেই নহ'ব এথোন) ৷ এইবোৰ কথা নকৈও নোৱাৰি, দেখিও নেদেখাৰ ভাও জুৰি থাকিলে পাপে চুৱাৰ ভয় ৷ মাথোন এবাৰ তেওঁৰ ঘৰখনলৈ দৃষ্টি দিয়কচোন ৷ সেই কণমানিকেইটাৰ কাপোৰবোৰ চাওক, মুখবোৰ চাওক- ঠিকেই বুজিব ৷ পিচে মালিকো কমখন অভিনেতা নহয় (ভালেহে তিষ্ঠি থাকিব পাৰেনে ?); 'পেহীৰ ল'ৰা, মাহীৰ ছোৱালী' বুলি দক্ষতাৰে কাম চলাই দিয়ে ৷ কোনে বাৰু খুচৰি থাকিব ? কণমানিকেইটাৰ বেদনা তো আমি বুজিও নুবুজোঁ ! সেয়া বাৰু থাওক ৷ আন কথালৈ আহোঁ ৷
